Ya\u015fanan felaketler ve iklim krizi, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015fme zorlamaktad\u0131r. Yeni bir d\u00fczene ge\u00e7i\u015fin gerekli oldu\u011fu k\u00fcresel d\u00fczeyde kabul edilmektedir. BM S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131, Paris Anla\u015fmas\u0131, AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131, \u00fclkelerin hedeflerini belirten a\u00e7\u0131klamalar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir d\u00fcnya i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n
S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, \u00fcretim ve \u00e7e\u015fitlili\u011fin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flan\u0131rken, ya\u015fam\u0131n daimi k\u0131l\u0131nabilmesidir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131, gelecek nesillerin ihtiya\u00e7lar\u0131ndan \u00f6d\u00fcn vermeden kar\u015f\u0131layabilmemizdir. S\u00fcrd\u00fcrebilirlik kavram\u0131 \u00e7evresel, ekolojik, sosyal ko\u015fullar ve ekonomik bile\u015fenlerini i\u00e7eren b\u00fct\u00fcnsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n
Paris Anla\u015fmas\u0131 5 Ekim 2016 itibariyle, k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n %55\u2019ini olu\u015fturan en az 55 taraf\u0131n anla\u015fmay\u0131 onaylamas\u0131 ko\u015fulunun kar\u015f\u0131lanmas\u0131 sonucunda, 4 Kas\u0131m 2016 itibariyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. \u00dclkemiz ise Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131, 22 Nisan 2016 tarihinde, New York\u2019ta d\u00fczenlenen Y\u00fcksek D\u00fczeyli \u0130mza T\u00f6reni\u2019nde 175 \u00fclke temsilcisiyle birlikte imzalam\u0131\u015ft\u0131r. Paris Anla\u015fmas\u0131 6 Ekim 2021\u2019de TBMM\u2019de onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. Anla\u015fman\u0131n uzun d\u00f6nemli hedefi, k\u00fcresel ortalama s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sanayile\u015fme \u00f6ncesi d\u00f6neme g\u00f6re 2C alt\u0131nda tutulmas\u0131; ilave olarak ise bu art\u0131\u015f\u0131n, 1.5C\u2019nin alt\u0131nda tutulmas\u0131na y\u00f6nelik k\u00fcresel \u00e7abalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi olarak ifade etmektedir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin olumsuz etkilerine kar\u015f\u0131 uyum kabiliyetinin ve iklim direncinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck sera gaz\u0131 emisyonlu kalk\u0131nman\u0131n temin edilmesi ve bunlar ger\u00e7ekle\u015ftirilirken g\u0131da \u00fcretimin zarar g\u00f6rmemesi, d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu ve iklim diren\u00e7li kalk\u0131nma yolunda finans ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n istikrarl\u0131 hale getirilmesi hedefler aras\u0131nda yerini almaktad\u0131r.(\u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131)<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi(AB), iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, yenilenebilir emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, yenilenebilir enerji kullan\u0131m\u0131 gibi alanlarda, uzun bir s\u00fcredir \u00f6nc\u00fc konumundad\u0131r. 19 Kas\u0131m 2019 tarihinde AB, Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131\u2019n\u0131 (AYM) kamuoyuna duyurmu\u015ftur. Bu Mutabakat, Avrupa Birli\u011fi\u2019nin yeni sanayi politikas\u0131n\u0131n ve ekonomik b\u00fcy\u00fcme stratejisinin \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izen bir dok\u00fcmand\u0131r.<\/p>\n
AB, bu strateji do\u011frultusunda sanayiden tar\u0131ma, ula\u015ft\u0131rmadan enerjiye kapsaml\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi hedeflemekte ve 2030 y\u0131l\u0131na kadar sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 en az %55 oran\u0131nda azaltmay\u0131 ve 2050 y\u0131l\u0131na kadar net sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131rlanmas\u0131n\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi\u2019nin \u201c2050\u2019de Karbon N\u00f6tr ilk K\u0131ta\u201d olma hedefiyle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 S\u0131n\u0131rda Karbon Uygulamas\u0131, ge\u00e7ti\u011fimiz 14 Temmuz\u2019da onaylanm\u0131\u015ft\u0131r ve karbon emisyonunun d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir vergi reg\u00fclasyonu hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n
2023\u2019te ba\u015flat\u0131lacak sistemde, 2026\u2019dan itibaren AB\u2019ye ihra\u00e7 edilen \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in \u00fcretim s\u00fcrecinde sal\u0131nan sera gaz\u0131 tonu ba\u015f\u0131na vergi al\u0131nacakt\u0131r. AB\u2019ye ihracatta bulunan t\u00fcm 3.taraf \u00fclkeler bu vergi ile m\u00fckellef olacakt\u0131r. Bu d\u00fczenleme, ilk etapta Demir, \u00c7elik, \u00c7imento, G\u00fcbre, Al\u00fcminyum ve Elektrik gibi sekt\u00f6rlerde uygulanacak ve vergi alan\u0131 kademeli olarak geni\u015fletilecektir.<\/p>\n
Karbon fiyatland\u0131rmas\u0131 i\u00e7in Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve S\u0131n\u0131rda Karbon Vergisi olmak \u00fczere iki t\u00fcr piyasa arac\u0131 bulunmaktad\u0131r. Hem ETS hem de karbon vergisi; sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azalt\u0131rken, \u00fcreticilerin, t\u00fcketicilerin ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinden \u00e7evresel, ekonomik ve sosyal fayda sa\u011flamak ve iklimde ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar veya di\u011fer alanlara yap\u0131lan kamu harcamalar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in kullan\u0131lacak bir devlet geliri sa\u011flama amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. S\u0131n\u0131rda karbon vergisi, ETS\u2019den farkl\u0131 olarak h\u00fck\u00fcmetin karbon fiyat\u0131n\u0131 ve piyasadaki emisyonlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 belirlemektedir.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k emisyon ticaret sisteminde, ulusal h\u00fck\u00fcmetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve tahsis edilen kotalar yoluyla emisyonlar\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlemesine izin verilmektedir. (DE\u0130K, 2022)<\/p>\n
Karbon n\u00f6tr olma durumu, emisyonlar\u0131 azaltmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermek, ama yine de devam eden karbon emisyonunu ba\u015fka \u00fclke ya da alanlardaki karbon tasarruflar\u0131n\u0131 finanse ederek s\u0131f\u0131rlamak olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n
Net s\u0131f\u0131r ise, Paris Anla\u015fmas\u0131 ile uyumlu sera gaz\u0131 azalt\u0131m hedeflerini tamamen tutturduktan ve b\u00fcy\u00fck orana sera gaz\u0131 azalt\u0131m\u0131 sa\u011flad\u0131ktan sonra, s\u00fcre\u00e7ten veya ba\u015fka sebeplerden dolay\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde azalt\u0131lmayan emisyonlar i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6demek olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, bir \u00fcretim tesisi yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 karbon emisyonuna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen karbon kredisini (orman alanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi, yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 vb. faaliyetlerden sa\u011flanan karbon emisyon tasarruflar\u0131n\u0131) sat\u0131n al\u0131rsa karbon n\u00f6tr hale gelmektedir.<\/p>\n
Ayn\u0131 tesis, bilime dayal\u0131 hedefler belirleyip se\u00e7ilmi\u015f bir referans y\u0131la g\u00f6re karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azalt\u0131rsa ve o y\u0131lda hala kalan emisyonlar i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6derse, net s\u0131f\u0131r \u015fart\u0131n\u0131 yerine getirmi\u015f olacakt\u0131r. (Escarus, 2021)<\/p>\n
Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131\u2019n\u0131n, hem aday \u00fclke stat\u00fcs\u00fc hem G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi orta\u011f\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye ticari entegrasyonu \u00fczerinde \u00f6nemli etkileri vard\u0131r. Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131\u2019na uyum kapsam\u0131nda Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Ye\u015fil Mutabakat Eylem Plan\u0131 Temmuz 2021\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Eylem Plan\u0131nda, s\u0131n\u0131rda karbon d\u00fczenlemeleri, ye\u015fil ve d\u00f6ng\u00fcsel bir ekonomi, ye\u015fil ve d\u00f6ng\u00fcsel bir ekonomi, ye\u015fil finansman, temiz, ekonomik ve g\u00fcvenli enerji arz\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ak\u0131ll\u0131 ula\u015f\u0131m, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele, diplomas\u0131 ve Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131 bilgilendirme ve bilin\u00e7lendirme faaliyetleri ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda belirlenen hedeflere ula\u015f\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla hayata ge\u00e7irilecek eylemlere yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
S\u0131n\u0131rda karbon vergisi uygulamas\u0131, ihracat\u0131n\u0131n %40\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 AB \u00fclkelerine ger\u00e7ekle\u015ftiren \u00fclkemizi do\u011frudan etkileyecektir. Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 30 y\u0131l i\u00e7erisinde %130 artan \u00fclkemizde, emisyon azalt\u0131m\u0131 sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 taktirde AB \u00fclkelerine ihracatta ciddi kay\u0131plar ya\u015fanabilir.<\/p>\n
Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131\u2019na uyum kapsam\u0131nda Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Ye\u015fil Mutabakat Eylem Plan\u0131\u2019n\u0131 Temmuz 2021\u2019de yay\u0131mlamas\u0131, Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131 kapsam\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve \u00fclkemizi etkileyebilecek hususlar\u0131n takip edilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Kaynak: Ba\u015fkent OSB May\u0131s 2022 B\u00fclteni<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ya\u015fanan felaketler ve iklim krizi, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015fme zorlamaktad\u0131r. Yeni bir d\u00fczene ge\u00e7i\u015fin gerekli oldu\u011fu k\u00fcresel d\u00fczeyde kabul edilmektedir. BM S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131, Paris Anla\u015fmas\u0131, AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131, \u00fclkelerin hedeflerini belirten a\u00e7\u0131klamalar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir d\u00fcnya i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlard\u0131r. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, \u00fcretim ve \u00e7e\u015fitlili\u011fin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flan\u0131rken, ya\u015fam\u0131n daimi k\u0131l\u0131nabilmesidir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131, gelecek nesillerin ihtiya\u00e7lar\u0131ndan \u00f6d\u00fcn …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[249,251,252,250],"class_list":["post-1480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-iklim","tag-kriz","tag-kuresel","tag-paris"],"yoast_head":"\n