\u201cPHP a\u00e7\u0131klar\u0131 sistemlere izinsiz eri\u015fim riski olu\u015fturuyor\u201d<\/h2>\n
Melih A\u015f\u0131c\u0131, PHP yaz\u0131l\u0131m altyap\u0131s\u0131nda tespit edilen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n web siteleri ve kurumsal sistemler a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturdu\u011funu belirtti. PHP\u2019nin \u00f6zellikle internet sitelerinde ve WordPress tabanl\u0131 yap\u0131larda yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken A\u015f\u0131c\u0131, s\u00f6z konusu a\u00e7\u0131klar\u0131n savunmas\u0131z sistemlere yetkisiz eri\u015fime kap\u0131 aralayabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klar\u0131n PHP\u2019nin belirli s\u00fcr\u00fcmleriyle ili\u015fkili oldu\u011funu s\u00f6yleyen A\u015f\u0131c\u0131, bir sald\u0131rgan\u0131n kullan\u0131c\u0131 bilgilerine ihtiya\u00e7 duymadan sisteme s\u0131zmas\u0131n\u0131n, internet sitesinin temel i\u015fleyi\u015fini sa\u011flayan altyap\u0131ya m\u00fcdahale edilmesi anlam\u0131na gelebilece\u011fini kaydetti. T\u00fcrkiye\u2019de kamu kurumlar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 altyap\u0131lara da de\u011finen A\u015f\u0131c\u0131, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc;<\/p>\n
\u201cT\u00fcrkiye\u2019de kamu kurumlar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Microsoft altyap\u0131s\u0131n\u0131 kullan\u0131yor. Bankalarda da benzer bir yap\u0131 s\u00f6z konusu. Bu nedenle T\u00fcrkiye\u2019de bu g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndan etkilenen kurum say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ancak PHP altyap\u0131s\u0131 kullanan sistemler varsa bu riskin g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gerekiyor.\u201d<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.basakhaber.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/melih-asici.webp\")
<\/div>\nTeknoloji Ar-Ge Bilim ve \u0130novasyon Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Melih A\u015f\u0131c\u0131<\/strong><\/i><\/p>\n A\u015f\u0131c\u0131, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca tek bir yaz\u0131l\u0131m\u0131 de\u011fil, PHP altyap\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan farkl\u0131 sistemleri de etkileyebilece\u011fine dikkat \u00e7ekerek s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc;<\/p>\n \u201cPHP, bir web sitesinin veya portal\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri. Bu altyap\u0131da ortaya \u00e7\u0131kan bir a\u00e7\u0131k, yaln\u0131zca belirli bir yaz\u0131l\u0131mla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p PHP ile \u00e7al\u0131\u015fan farkl\u0131 sistemleri de etkileyebilir. Bu nedenle konu ciddi ve uluslararas\u0131 kamuoyunda g\u00fcndeme geldi. \u0130nternet taray\u0131c\u0131lar\u0131 \u00fczerinden eri\u015fti\u011fimiz haber siteleri ve di\u011fer platformlar PHP altyap\u0131s\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsa bu g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndan etkilenme riski ta\u015f\u0131yabilir. \u00d6zellikle ki\u015fisel verilerin, kredi kart\u0131 bilgilerinin ve di\u011fer hassas bilgilerin bulundu\u011fu sistemlerde riskin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Ancak bir sistemin sald\u0131r\u0131ya a\u00e7\u0131k olmas\u0131, mutlaka sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Sistemin ger\u00e7ekten hedef al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131ca tespit etmek gerekir.\u201d<\/p>\n e-Devlet Kap\u0131s\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z konusu g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndan etkilenip etkilenmedi\u011fini de\u011ferlendiren A\u015f\u0131c\u0131, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc;<\/p>\n \u201ce-Devlet \u00fczerinden kullan\u0131c\u0131 bilgileriyle giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve API arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla e-Devlet\u2019e ba\u011flanan farkl\u0131 sistemler bulunuyor. PHP altyap\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan bu sistemlerde bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131, e-Devlet ile ba\u011flant\u0131l\u0131 veriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da risk olu\u015fturabilir. Ancak buradan hareketle do\u011frudan e-Devlet\u2019in kendi sisteminde bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, bir bakanl\u0131\u011f\u0131n internet sitesi PHP altyap\u0131s\u0131yla geli\u015ftirilmi\u015fse ve e-Devlet ile veri al\u0131\u015fveri\u015fi yap\u0131yorsa bu sistemdeki bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 risk olu\u015fturabilir. Hangi verilerin al\u0131n\u0131p verildi\u011fini ve sistemler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131n nas\u0131l yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeden kesin bir de\u011ferlendirme yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla olas\u0131 bir veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131, do\u011frudan e-Devlet\u2019in kendisinden de\u011fil, onunla ba\u011flant\u0131l\u0131 sistemlerden kaynaklanabilir.\u201d<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin dijital altyap\u0131s\u0131n\u0131n olas\u0131 siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan A\u015f\u0131c\u0131, s\u00f6z konusu g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc bir sorun olarak ele al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini belirterek s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc;<\/p>\n \u201cBu, T\u00fcrkiye\u2019ye veya herhangi bir \u00fclkeye \u00f6zg\u00fc bir konu de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, bug\u00fcn yapay zek\u00e2 kullan\u0131yoruz ve yapay zek\u00e2 uluslararas\u0131 bir yap\u0131. Yapay zek\u00e2 sistemlerinin Python ile geli\u015ftirildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Python\u2019da bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn yapay zek\u00e2 sistemlerinin bundan etkilenebilece\u011fini s\u00f6yleyebilir miyiz? Evet. Ancak bu, T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc bir sorun de\u011fildir. \u00dclkemizde yerli ve mill\u00ee bir yapay zek\u00e2 geli\u015ftirilmi\u015f olsa bile o da ayn\u0131 yaz\u0131l\u0131m altyap\u0131s\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsa bu a\u00e7\u0131ktan etkilenebilir. Buradaki mesele, yaz\u0131l\u0131m\u0131n kendisinden ziyade temelinde kullan\u0131lan altyap\u0131yla ilgili. Bu, i\u015fin en temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri. Dolay\u0131s\u0131yla tamamen yerli ve mill\u00ee yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftirmi\u015f olsak bile kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131m dilinde bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 varsa bu risk ortadan kalkm\u0131yor. Kendi i\u015fletim sistemimizi yazsak dahi Linux altyap\u0131s\u0131ndan yararlanabiliyoruz. A\u00e7\u0131k kaynak kodlu sistemler kullan\u0131yoruz. Yani bunlar katman katman ilerleyen yap\u0131lar. Bu nedenle temelde ortaya \u00e7\u0131kan bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131, farkl\u0131 sistemleri etkileyebiliyor.\u201d<\/p>\n PHP altyap\u0131s\u0131ndaki g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l giderilebilece\u011fine ve kurumlar\u0131n almas\u0131 gereken \u00f6nlemlere ili\u015fkin A\u015f\u0131c\u0131, sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in yeni yaz\u0131l\u0131m s\u00fcr\u00fcmlerinin yay\u0131mlanmas\u0131 ve sistemlerin g\u00fcncellenmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n A\u015f\u0131c\u0131, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderilmesi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemelerinin ve ek g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131;<\/p>\n \u201cPHP\u2019nin yeni bir s\u00fcr\u00fcm yay\u0131mlamas\u0131 ve sistemlerin bu yeni s\u00fcr\u00fcme ge\u00e7irilmesi gerekiyor. Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n yeni s\u00fcr\u00fcme uyumlu h\u00e2le getirilmesi ve ortaya \u00e7\u0131kabilecek uyumsuzluklar\u0131n giderilmesi de \u00f6nemli. Bu, uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte ciddi bir i\u015f y\u00fck\u00fc ve maliyet anlam\u0131na geliyor. Ancak g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n bir \u015fekilde giderilmesi gerekiyor. Bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, sistemin mutlaka bir sald\u0131r\u0131dan etkilenece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Bir a\u00e7\u0131k vard\u0131r ancak bu risk, yaln\u0131zca yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemesiyle de\u011fil, farkl\u0131 g\u00fcvenlik protokolleri ve \u00f6nlemlerle de azalt\u0131labilir. \u015eu anda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de bu y\u00f6nde. Ortada ciddi bir risk var ancak \u015firketler ve kurumlar farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri alm\u0131\u015f olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 do\u011frudan T\u00fcrkiye\u2019yi etkileyecek bir tehdit olarak de\u011ferlendirmek do\u011fru olmaz.\u201d<\/p>\n\u201cPHP a\u00e7\u0131\u011f\u0131 birden fazla sistemi etkileyebilir\u201d<\/h2>\n
\u201ce-devlet\u2019in PHP altyap\u0131s\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum\u201d<\/h2>\n
\u201cYerli ve mill\u00ee yaz\u0131l\u0131mlar da temel altyap\u0131 a\u00e7\u0131klar\u0131ndan etkilenebilir\u201d<\/h2>\n
\u201cG\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131, sistemin mutlaka sald\u0131r\u0131ya u\u011frayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor\u201d<\/h2>\n